فاقد تمام آنها بوده يا يكى از آنها را نداشته باشد مثلا قاذف كودك يا ديوانه يا مملوك يا كافر و يا متظاهر به زنا را گر قذف نمود واجب است وى را تعزير كنند . البته مرحوم مصنف و جماعتى ديگر حكم را در اينجا بطور مطلق فرموده و بين متظاهر به زنا و غيرش فرقى نگذارده‌اند و وجه آن دو امر مىباشد : الف : عوم ادلّه كه در آنها بين متظاهر و غيرش تفاوتى ذكر نگرديده بلكه در مطلق غير محصن تعزير را واجب قرار داده‌اند . ب : قذف مطلقا قبيح است چه به متظاهر بوده و چه بغيرش از اينرو در هردو فرض تعزير ثابت مىشود بخلاف آنكه قاذف به متظاهر به زنا نسبت غير زنا داده مثلا بگويد فاسق ، كلب ، خنزير و يا ساير الفاظى كه موجب اذيب وى مىشود كه در اين صورت البته تعزير هم ثابت نيست چنانچه شرح آن قبلا گذشت . مؤلف گويد : پس حاصل آنچه از عبارت متن و شرح تا اين جا استفاده شد اين است كه : اگر كسى محصن را قذف كند بايد حدّ بخورد و اگر غير محصن را قذف نمايد اعمّ از آنكه واجد هيچيك از اوصاف پنجگانه نبوده يا يكى را فقط نداشته باشد مطلقا بايد تعزير شود چه غير محصن متظاهر به زنا بوده و چه غير متظاهر باشد زيرا قذف قبيح بوده و در قبح آن بين متظاهر و غيرش تفاوتى نيست . و گر به كسى كه غير متظاهر به زنا است الفاظى از قبيل فاسق و سگ و خنزير بگويد تعزير در عهده‌اش ثابت شده در حالى كه همين